السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
159
تفسير الميزان ( فارسي )
دنيايى است كه اينان جمع مىكنند « 1 » . و در كافى به سند خود از سعيد بن مسيب روايت كرده كه گفت : من از على بن الحسين ( ع ) از كلام خداى عز و جل پرسيدم كه مىفرمايد : * ( « وَلَوْ لا أَنْ يَكُونَ النَّاسُ أُمَّةً واحِدَةً » ) * فرمود منظورش از اين امت ، امت محمد است كه اگر همه كفار و داراى يك مسلك نمىشدند * ( « لَجَعَلْنا لِمَنْ يَكْفُرُ بِالرَّحْمنِ . . . » ) * « 2 » . و در تفسير قمى به سند خود از يحيى بن سعيد از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه در معناى جمله * ( « فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ » ) * فرمود : اگر تو را از مكه به مدينه هم ببريم ، اراده كردهايم كه دوباره به مكه برگردانيم ، و به وسيله على بن ابى طالب ( ع ) از اهل مكه انتقام بگيريم « 3 » . و در الدر المنثور است كه عبد الرزاق ، عبد بن حميد ، ابن جرير ، ابن منذر ، و حاكم - وى حديث را صحيح دانسته - از قتاده روايت كردهاند كه در تفسير جمله * ( « فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنْهُمْ مُنْتَقِمُونَ » ) * از انس نقل كرده كه گفت : رسول خدا ( ص ) از دنيا رفت ، و نقمت و عذاب به جاى گذاشت . تا آن جناب بود خداوند هيچ ناملايمى از امتش به وى ننمود تا از دنيا رفت ، در حالى كه هيچ پيامبرى نبود مگر آنكه عذاب خدا را در امتش مىديد ، مگر پيغمبر شما كه عذاب امتش را براى آينده اش پيش بينى كرد ، و در خواب ديد كه بعد از درگذشتش چه بر سر امتش مىآيد ، و به همين جهت ديگر هرگز خندان و خوشحال ديده نشد تا از دنيا رفت « 4 » . مؤلف : اين معنا از انس و نيز از على بن ابى طالب و از غير آن دو بطريقى ديگر نقل شده « 5 » . و نيز در همان كتاب مىگويد : ابن مردويه از طريق محمد بن مروان ، از كلبى ، از ابى صالح ، از جابر بن عبد اللَّه ، از رسول خدا ( ص ) روايت كرده كه در ذيل آيه * ( « فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنْهُمْ مُنْتَقِمُونَ » ) * فرموده است : اين آيه در باره على بن ابى طالب نازل شده كه بعد از درگذشتم از ناكثين و قاسطين انتقام خواهد گرفت « 6 » .
--> ( 1 ) احتجاج ، ج 1 ، ص 27 . ( 2 ) كافى ، ج 2 ، ص 265 . ( 3 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 284 . ( 4 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 18 . ( 5 و 6 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 18 .